Klima bulunulan ortamın hava koşullarını istenilen konfor standartlarına getirmek için kullanılan vazgeçilmez bir cihazdır.
Klimalarda soğutma veya ısıtma sisteminin çalışma prensini; birbirine temas eden iki komşu cisimde sıcaklık farklı ise, sıcaklığı yüksek olduğundan düşük olanadoğru bir ısı akışı olur.Bu akış her iki cisminde sıcaklı eşit oluncaya kadar devam eder.Bir cisim sıcaklık verilerek değil, onun ısısı alınarak soğutulur. Bu ısı ancak daha düşük seviyede ısı ihtiva eden başka bir cisim yardımyla alınabilir.
Isı transferi sağlayan bir cihaz olan klimanın genel olarak şu özelliklerine sahip olması gerekir.
- Soğutma ve Istma
- Havanın Salınımını Sağlama
- Havayı Temizleme
- Havanın Nemini Alma
| Klimada Enerji Sarfiyatı |
Klimalar termostatlı cihazlardır. Ayarlanan sıcaklık derecesine ulaştığı zaman termostat sayesinde devre dışı kalarak enerji harcamayı keser. Klima açık kaldığı sürenin %70'inde devrede kalarak enerji tüketir. Klimalar freon gazının özelliklerinden dolayı elektrikli cihazlara oranla %300 daha verimli çalışır. Heat- Pump'lı klima cihazları kışın ısıtma sırasında dış hava sıcaklığıu 4 C'nin altına düşünce ısıtma kapasitesi düşer. Klima dış ünitesi ısıtma yaparken; İç ünite ısıtma konumunda iken dış ünitede soğutma konumuna geçer. Dış ünite soğutma konumunda çalışırken dış hava sıcaklığı 4C'nin altında iken cihaz kondenseri 0'ın altına düşer. Bu sebeplerden dolayı kondenser havanın nemini alarak buzlanmaya başlar. Kondenser bakır boru içerisindeki Freon gazın sıcaklığı (Likit) belli bir sıcaklıktan sonra termostat aracılığıyla (Dış hava sıcaklık sensörü) dış cihazı defrostt'ta geçirir. Cihaz defrostt'a geçerek dış cihaz üzerinde aşırı buzlanma ve buzlanmaya oluşan cihazları önler. Defrosta geçen cihaz iç cihaza likit gaz gönderir ve dış cihaza sıcak gaz göndererek dış cihaz üzerinde aşırı soğumayı ve buzlanmayı kaldırır. Defrost sırasında iç cihaz soğuk üfleme yapar (2 - 3 Dakika)
Klimanın harcadığı elektrik enerjisini şöyle hesaplayabilirsiz.
Güç (W) = Klima kapasitesi (Btu/h) / 10
Hesaplanan bu güç klimanın soğutma ve ısıtma yaparken çektiği güçtür. |
Örnek Hesaplama
30 mt2 bir büro için seçeceğimiz 18.000 Btu/h kapasiteli klima ile aynı eşdeğerde elektrikli bir ısıtıcının arasındaki enerji tketimini karşılaştıralım.
18.000 Btu/h kapasiteli klima = 18.000 / 4 = 4.500 Kcall/h ısı verecektir.
Klima enerji tüketimi : 18.000 / 10 = 1.8 KW
Elektrikli ısıtıcı tüketimi : 4.500 / 0.86 = 5.23 KW
Her iki cihazında termostatlı olup günde ortalama 8 saat çalışırsa aylık elektrik maliyetini hesaplayalım
Klima enerji tüketimi : 1.8 * 8 * 30 = 432 KW
Isıtıcı enerji tüketimi : 5.32 * 8 * 30 = 1255 KW
Klima enerji maliyeti: 432 KW * 20 TL / KW = 8.640 TL
Isıtıcı enerji maliyeti: 1255 KW * 20 TL / KW = 25.100 TL
Klima %300 enerji tasarrufu yanında yazın soğutma ve nem alma avantajlarıyla kısa sürede kendi kendini amorti etmektedir.
| Bir Split Klima Cihazının Ana Paraları Nelerdir? |
- Kompresör
- Kondenser
- Evaparatör
- Fan motoru
- Genleşme vanası
- Dört yollu vanası (Kılcal boru)
- Dört yollu valf
- Termostat
- Elektrik devre parçaları (Kontaktör, Kapasitör, Trafo v.s.)
- Klima Kumandası
- Bu elektrik devrelerini birbirine bağlayan elektrik kabloları ve yardımcı ekipmanlardan oluşur.
Kompresör
Kompresör içinde bulunan her hangi bir akışkanı sıkıştıran bir elektrik motoru ve pompanın birleşiminden oluşur.
Kondenser
Bakır borulardan ve bakır boruları kaplayan alüminyum serpantinden yapılan bir soğutma ekipmanıdır. Arabalardaki Radyatöre benzemektedir.
Termostat
Bulunduğu mekanın ısısını sabit tutmaya yarayan elektrik kumanda aletidir.
Fan Motoru
Fan motoru, havanın bir taraftan bir tarafa geçişini hızlandıran elektrik motorudur.
Evaparatör
Kondenserin aynısıdır. Sadece bulunduğu mekan ve yaptığı iş nedeniyle ayrı isim alır. İç ünitede bulunur
Kılcal Boru
Kondenserde sıkışan sıvı haldeki gazın evaparatöre geçerken ince borudan geçerek gaz haline geçmesini sağlar.
Dört Yollu Vana
Isıtma konumunda gaz akışının yönünü tersine çevirir.
| Klimanın Çalışma Prensibi |
Split klima sistemi kapalı bir sistemdir. Yani tüm parçalar birbirine bağlı ve devamlı çevrim konumundadır. Sistem parçaları birbirine bakır borularla bağlanmıştır. Sistemde kullanıllan gaz Freon(R22) Gazıdır.
SOĞUTMA
Cihaz çalıştırılmaya başladığında, kompresör sistemdeki gazı sık Gaz genleşme vanası (kılcal boru) kondenser ve kopresör arasında sıkışarak basıncı ve sıcaklığı artar. Gaz bu konumda sıva haldedir.
Kondenserde bulunan faz ısıyı dışarıya atmaya çalışır. Kompresör ile kondenser arasında yüksek olan gaz sıcaklığı kondenser yüzeyi ve fan yardımıyla bir miktar soğumuş ve kondenser ile kılcal boru arasındaki sıcaklığı bir öncekine göre düşük fakat hala ısısı yüksek, sıvı hale gelir.
Kılcal borudan gaz geçerken bir anda gaz genişler ve gazın basıncı ve ısısı düşer. Bu sıcaklık kılcal boru Evaparatör ve kompresör arasında çok düşüktür. Soğuk gazın evaparatör yüzeyi ve çevresinde yarattığı soğuk ortam FAN yardımıyla odanın içine gönderilir ve oda soğutulmaya çalışılır. Odadaki ısı evaparatörden sonraki kısımında kompresör yardımıyla freon gazı ile taşınarak kondenserden dışarıya atılır.
İç ünitedeki fan odanın içindeki havayı çekerek filitreden geçirerek havanın içindeki bir takım toz ve parçacıkları temizler.
NEM ALMA
Fan vasıtasıyla Evaparotör yüzeyleri arasından geçen oda havasının içindeki su buharı (Nem) Aliminyum yüzeylerde kalarak boruda drenaj hortumu ile dışarı atılır. Bu sayede odanın içindeki havanın nem oranı düşürülür. Düşen nem havanın konfor standartlarını iyileştirmede en önemli etkilerdendir. Düşük nem oranları insanları terlemeden çalışabilmeleri için çok önemlidir. Terleme olmayacağı için insanlar kendilerini daha rahat hissedeceklerdir.
ISITMA
Klimanın ısıtma fonksiyonu için sistemde 4 yollu vana olması gerekir. Dört yollu vana kompresörden çıkan gazın yönünü evaparatöre vererek sıkışmanın ve ısı artırımının kompresör evaparatör ve kılcal boru arasında olmasını sağlar. Bu şekilde sistemin gaz akış yönü tersine çevrilmiştir. Soğutma sisteminde dışarıya atılan ısı şimdi odanın içine verilerek odanın ısısının artması sağlanır. Heat Pomp (ısı pompası) dediğimiz özelliktir. Gazın kompresör vasıtasıyla basıncının ve sıcaklığının arttırılması. Bazı klima sistemlerinde ısıtma; ısıtıcı rezistanslarla yapılmaktadır bu şekilde yapılan ısılardaki verim Heat Pump'lı sistemlere göre üç kat daha düşüktür.
| |
| 
